Artikujt (der/die/das), Deklinimi dhe Fjalitë Themelore
Gjermanishtja ka nyjë të pashquar (ein/ein/eine, si "një" në shqip) dhe nyjë të shquar (der/das/die, si "-i/-ja" në shqip), dhe të dyja ndryshojnë formë sipas gjinisë (mashkullore/asnjanëse/femërore) dhe sipas rasës (nominativ, gjinore, dhanore, kallëzore) — kjo quhet deklinim. Për shembull "der Mann" (burri, nominativ) bëhet "des Mannes" (të burrit, gjinore), "dem Mann" (burrit, dhanore) dhe "den Mann" (burrin, kallëzore) — vetëm nyja dhe mbaresa ndryshojnë, jo domosdoshmërisht vetë emri. Mohimi i nyjes së pashquar bëhet me keinMohues i nyjes së pashquar/emrave pa nyje — deklinohet si 'ein', por KA trajtë shumësi (keine)., i cili deklinohet njësoj si "ein".
1 Thelbi Kuiz i shpejtë
1. Sa lloje nyjesh (Artikel) ka gjermanishtja, sipas mësimit?
2. Çfarë do të thotë 'deklinim' (Deklination) i një nyje?
3. Si mohohet nyja e pashquar (ein/eine) në gjermanisht?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 2 Shpjegimi
1. Nyja e pashquar (Der unbestimmte Artikel) në njëjës: ein (mashkullor), ein (asnjanës), eine (femëror) — korrespondon me "një" në shqip. NË SHUMËS, nyja e pashquar zhduket fare (shenja "-" te tabela) — p.sh. "ein Buch" (një libër) bëhet thjesht "Bücher" (libra) pa asnjë nyje, ndryshe nga shqipja ku mund të themi "disa libra".
2. Nyja e shquar (Der bestimmte Artikel) në njëjës: der (mashkullor), das (asnjanës), die (femëror) — korrespondon me "-i/-ja" në shqip. NË SHUMËS, të tria gjinitë bashkohen në një nyje të vetme: die — p.sh. der Mann → die Männer, das Kind → die Kinder, die Frau → die Frauen; kjo është një thjeshtëzim i rëndësishëm për t'u mbajtur mend.
3. Deklinimi i nyjes së shquar në katër rasat (Nominativ, Genitiv, Dativ, Akkusativ) — Maskulinum: der → des (gjinore) → dem (dhanore) → den (kallëzore). Neutrum: das → des → dem → das (mbetet e pandryshuar në kallëzore, si nominativi). Femininum: die → der → der → die (gjinorja dhe dhanorja janë identike: "der"). Në shumës (të tria gjinitë): die → der → den → die (vër re -n shtesë te emri në dhanore shumës, p.sh. "den Kindern").
4. Fjalët demonstrative (dieser, jener) dhe pyetëse (welcher) deklinohen SIPAS TË NJËJTIT MODEL si nyja e shquar (der-Wörter): dieser, dieses, diese, diese (ky/kjo/këta/këto); jener, jenes, jene, jene (ai/ajo atje); welcher, welches, welche, welche (cili/cila); jeder, jedes, jede (secili/secila, s'ka shumës — kuptimi "të gjithë" nënkupton njëjësin individual). P.sh. "Dieser Mann wohnt hier" (Ky burrë banon këtu), "Welcher Mann wohnt hier?" (Cili burrë banon këtu?).
5. Deklinimi i nyjes së pashquar (ein) dhe i mohimit "kein". "ein" NUK ka trajtë shumësi (shih pika 1), por "kein" (asnjë/nuk...asnjë) e KA trajtën e shumësit: keine (Kinder/Frauen). Deklinimi i plotë i "kein" njëjës mashkullor: kein → keines → keinem → keinen; asnjanës: kein → keines → keinem → kein; femëror: keine → keiner → keiner → keine; shumës (të tria gjinitë): keine → keiner → keinen → keine.
"kein" përdoret për të mohuar emra që në formën pohore do të kishin nyje të pashquar ose pa nyje fare: "Ich habe eine Kamera" → "Ich habe keine Kamera" (S'kam kamera). Kjo ndryshon nga "nicht", i cili mohon mbiemra, ndajfolje, ose emra me nyje të shquar tashmë të përcaktuar.
6. Fjalitë me foljen "kaufen" (blej), "zeichnen" (vizatoj), "sehen" (shoh) ndjekin strukturën Subjekt+Folje+Objekt-Kallëzore: "Ich kaufe das (ein) Buch" — objekti direkt merr trajtën kallëzore të nyjes (den Mantel, die Bluse, den Löwen, die Kuh, das Schwein, das Schaf) — vetëm mashkullorja ndryshon dukshëm nga nominativi (der→den), femërorja dhe asnjanësja mbeten të pandryshuara në kallëzore.
7. Struktura "Ich sehe kein X. Sehen Sie ein X? Ja, ich sehe das/den/die X." tregon si lidhen mohimi (kein), pyetja (me nyje të pashquar) dhe përgjigja pohore (me nyje të shquar, sepse tani objekti është i identifikuar/specifik nga konteksti i bisedës) — një model themelor i bisedës së përditshme gjermanisht.
8. Rasa gjinore (Genitiv) për zotërim: "Der Mantel eines Lehrers" (Pallto e një mësuesi), "Das Kleid einer Frau" (Fustani i një gruaje) — ndryshe nga anglishtja ('s), gjermanishtja përdor nyjen/emrin në rasën gjinore, zakonisht me emrin që vjen PAS nyjes zotëruese ("i/e X-it" në shqip).
9. Parafjala "mit" (me) kërkon gjithmonë rasën DHANORE (Dativ): "Ich komme mit dem Lehrer" (Vij me mësuesin), "mit einem Freund" (me një shok), "mit einer Freundin" (me një shoqe). Vër re ndryshimin: mashkullorja/asnjanësja marrin "-em" (dem, einem), femërorja merr "-er" (der, einer) në dhanore njëjës.
10. Shprehja "es gibt" + Akkusativ përdoret për të treguar disponueshmëri ("ka..."): "Was gibt es heute? — Es gibt Suppe." Kur ka disa gjëra njëherësh, thjesht renditen me "und": "Es gibt Suppe und Brot." Foljet "essen" (ha) dhe "trinken" (pi) përdoren me objekte pa nyje kur flitet në përgjithësi (ich esse Suppe, ich trinke Tee) — pa artikull, ndryshe nga shqipja ku shpesh themi "hëngra supën".
2 Shpjegimi Kuiz i shpejtë
1. Në shumës, çfarë ndodh me nyjen e pashquar (ein/eine)?
2. Cila është forma Dativ e nyjes së shquar femërore (die)?
3. Si deklinohet 'kein' në rasën Akkusativ shumës?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 3 Përmbledhje
- Nyja e pashquar (ein/eine) s'ka trajtë shumësi; nyja e shquar (der/das/die) bëhet 'die' për të tria gjinitë në shumës.
- Deklinimi i 'der': Nominativ der→Genitiv des→Dativ dem→Akkusativ den (mashkullor); femërorja: die→der→der→die.
- dieser, jener, welcher, jeder deklinohen si nyja e shquar (der-Wörter).
- 'kein' deklinohet si 'ein', por ka trajtë shumësi: keine (Kinder/Frauen).
- Parafjala 'mit' kërkon gjithmonë rasën Dativ: mit dem Lehrer, mit einer Freundin.
- Në rasën Akkusativ njëjës, vetëm mashkullorja ndryshon nyjen (der→den); femërorja/asnjanësja mbeten të pandryshuara.
- 'es gibt' + Akkusativ përdoret për të treguar disponueshmëri: Es gibt Suppe und Brot.
3 Përmbledhje Kuiz i shpejtë
1. Sipas dialogut 'Ich sehe keinen Mann. Sehen Sie einen Mann?', si përgjigjet pohimi?
2. Sipas ushtrimit 'mit + Dativ', si thuhet 'Vij me një shoqe'?
3. Si plotësohet 'Ich trinke ... Wein und ... Bier' me mohim (keinen/kein)?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 4 Fakte
Der/dieser/jener/welcher/jeder — deklinimi krahasues (paragrafi hyrës i Übungen)
"Njëlloj si nyjet (mbiemrat) 'dieser, dieses, diese, diese; jener, jenes, jene, jene; welcher, welches, welche, welche; jeder, jedes, jede' deklinohen, p.sh. si 'der' lakohen 'dieser, jener, welcher'; si 'das' lakohen 'dieses, jenes, welches, jedes'; si 'die' lakohen 'diese, jene, welche, jede', dhe nyja e shumësit 'die' lakohen dhe shumësat 'diese, jene, welche'." Kjo tregon simetrinë e plotë mes nyjes së shquar dhe der-Wörter.
Fjalitë me 'dieser/jener/jeder/welcher' — model i plotë
Der Mann wohnt hier. → Dieser Mann wohnt hier. Jener Mann wohnt hier. Jeder Mann wohnt hier. Welcher Mann wohnt hier? Struktura mbetet identike, ndryshon vetëm nyja/fjala demonstrative-pyetëse, sipas së njëjtës mbaresë si nyja e shquar përkatëse.
Deklinimi në kontekst — Mann/Kind/Frau nëpër katër rasat (Übungen 1)
Nominativ: Das Kind lernt gut. Der Freund hat heute Zeit. Genitiv: Das Buch des Mannes ist schön. Das Buch des Kindes ist schön. Dativ: Ich antworte dem Mann. Ich antworte dem Kind. Ich antworte der Frau. Akkusativ: Ich kenne den Mann. Ich kenne das Kind. Ich kenne die Frau. Shumësi (Dativ): Ich antworte den Frauen. Ich kenne die Frauen.
Lesen und übersetzen — dialogu i plotë me nyje të pashquara/të mohuara (Übungen 2)
Ein Mann kommt hier. Der Mann kauft ein Buch. Ich sehe keinen Mann. Sehen Sie einen Mann? Ja, ich sehe den Lehrer. Ist der Lehrer gut? Ja, der Lehrer ist gut. (I njëjti model përsëritet me 'ein Kind'/'kein Kind'/'das Kind', dhe 'eine Frau'/'keine Frau'/'die Lehrerin' — duke treguar kalimin nga pyetja e pashquar te përgjigja e shquar.)
Rasa gjinore për zotërim — shembuj (nga Übungen 2)
Der Mantel eines Lehrers ist schön. (Pallto e një mësuesi është e bukur.) Die Bluse eines Kindes ist schön. Das Kleid einer Frau ist schön. Vër re mbaresën '-es' te emrat mashkullorë/asnjanës në gjinore (eines Lehrers, eines Kindes) kundrejt '-er' te femërorja (einer Frau).
'mit' + Dativ — familja dhe shoqëria (Übungen 2)
Der Vater kommt mit dem Lehrer. Ich komme mit einem Freund. Die Mutter kommt mit der Lehrerin. Ich komme mit einer Freundin. Der Bruder kommt mit einem Schüler. Ich komme mit einer Schülerin. Die Schwester kommt mit einem Fräulein. Ich komme mit einem Mädchen. Modeli tregon si 'mit' ndryshon nyjen sipas gjinisë së emrit që e ndjek, gjithmonë në Dativ.
Ushqimi dhe pijet — dialogë me 'essen'/'trinken'/'es gibt' (Übungen 3)
Essen Sie Suppe? Ja, ich esse Suppe. Wir essen Suppe, Sie essen Brot. Trinken Sie Tee? Ja, ich trinke Tee. Wir trinken Tee, Sie trinken Wasser. Essen Sie Eis? Ja, ich esse Eis. Trinken Sie Bier? Ja, ich trinke Bier. Ich trinke auch Wein. Was gibt es heute? — Es gibt Suppe. Heute gibt es Suppe und Brot. Heute gibt es auch Obst.
das/den/die — ushtrimi i plotësimit (Übungen 3)
Ich kaufe das (ein) Buch. Ich kaufe die Bücher. Ich kaufe ... ... Mantel → (den einen) Mantel. Ich kaufe ... Mäntel → die Mäntel. Ich kaufe ... ... Bluse → (die eine) Bluse. Ich kaufe ... Blusen → die Blusen. Ich zeichne ... ... Löwe → (den einen) Löwen. Ich zeichne ... Löwen → die Löwen. Ich zeichne ... ... Kuh → (die eine) Kuh. Ich zeichne ... Kühe → die Kühe. Ich sehe ... ... Schwein → (das ein) Schwein. Ich sehe ... Schweine → die Schweine. Ich sehe ... ... Schaf → (das ein) Schaf. Ich sehe ... Schafe → die Schafe.
keinen/kein/keine — ushtrimi i mohimit (Übungen 4)
Ich trinke ... Tee → keinen Tee. Ich trinke ... Wein → keinen Wein. Ich esse ... Eis → kein Eis. Ich esse ... Brot → kein Brot. Ich trinke ... Wasser → kein Wasser. Ich trinke ... Bier → kein Bier. Ich esse ... Obst → kein Obst. Wir trinken ... Wein und ... Bier → keinen Wein und kein Bier. Wir essen ... Brot und ... Eis → kein Brot und kein Eis. Wir trinken ... Tee und ... Wasser → keinen Tee und kein Wasser.
kennen + Akkusativ — ushtrimi (Übungen 5)
Kennen Sie das Kind? Kennen Sie ... Lehrer? → den Lehrer. Kennen Sie ... Mann? → den Mann. Kennen Sie ... Frau? → die Frau. Kennen Sie ... Fräulein? → das Fräulein. Të gjitha objektet e foljes 'kennen' marrin rasën Akkusativ.
Teksti i plotë për përkthim shqip (Übersetzen ins Deutsche, III)
"Unë jam nënë. Ti je gjithashtu një nënë. Mësuesi quhet Bardhi. Cili fëmijë është i mirë, ky apo ai? Unë e njoh këtë grua. Cilën grua? Çdo lule është e bukur. Çdo babë dhe çdo nënë i do fëmijët. Cilët nxënës dhe cilat nxënëse janë të zellshëm? Këtu janë tetë burra dhe atje ka pesë gra. Kjo shtëpi është e bukur dhe ajo shtëpi s'ka çati. Ai vjen tani me një shok. Unë e njoh atij fletoret. Ne i përgjigjemi mësueses. Një mësues pyet nxënësin. Ai nxënës i përgjigjet atij mësuesi. Këta fëmijë banojnë me ato gra. E njihni ju zotninë? Po, e njoh zotninë. Ajo quhet Myler. E njihni ju zonjën? Po, e njoh fëmijën. Ai quhet Peter. I njihni këta fëmijë? Po këta fëmijë? Edhe ata fëmijë i njoh. Cilët fëmijë do ti? Unë dua fëmijët e motrës dhe të vëllait."
4 Fakte Kuiz i shpejtë
1. Në rasën kallëzore (Akkusativ) njëjës, cila gjini e VETME ndryshon nyjen nga nominativi?
2. Cila parafjalë kërkon gjithmonë rasën Dativ, sipas mësimit?
3. Fjalët 'dieser, welcher, jeder' deklinohen sipas së njëjtit model si...
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 5 Terminologji
Rasa kallëzore — objekti i drejtpërdrejtë (den Mann sehen).
Nyja e shquar: der (m), das (n), die (f) — '-i/-ja'. Në shumës: die (të tria gjinitë).
Rasa dhanore — objekti i tërthortë, ose pas parafjalëve si 'mit' (dem Mann).
Rasa gjinore — tregon zotërim (das Buch des Mannes — libri i burrit).
Rasa emërore — kryefjala e fjalisë (der Mann kommt).
Nyja e pashquar: ein (m), ein (n), eine (f) — 'një'. S'ka trajtë shumësi.
Ndryshimi i formës së nyjes/emrit sipas gjinisë, numrit dhe rasës gramatikore.
ky/kjo/këta/këto — deklinohet si der-Wörter.
secili/secila — nuk ka trajtë shumësi.
ai/ajo atje — deklinohet si der-Wörter.
Mohues i nyjes së pashquar/emrave pa nyje — deklinohet si 'ein', por KA trajtë shumësi (keine).
cili/cila — fjalë pyetëse, deklinohet si der-Wörter.
5 Terminologji Kuiz i shpejtë
1. Cila rasë tregon objektin e drejtpërdrejtë të fjalisë?
2. Cila rasë përdoret pas parafjalës 'mit'?
3. Çfarë e dallon 'kein' nga 'ein' në aspektin e deklinimit?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 6 Fjalori
caktoj (kohën etj.); përcaktoj diçka; vendos (si do të bëhet etj.)
1. i caktuar, i përcaktuar, i vendosur. 2. i shquar (emër), shquese (nyje). 3. sigurisht, me siguri
birrë
bukë
1. akullore. 2. akull
zonjushe
fëmijë
rrobë, petk; fustan
vajzë
pemë, frutë
ujë
vëlla
shok, mik
zotni
burrë
nxënës
çaj
babë, atë
verë
lule
pyetje
1. grua. 2. zonjë
shoqe, mike
qumësht
nënë
nxënëse
motër
gjellë
ha
1. i mirë. 2. mirë
1. quaj. 2. quhem
blej
njoh, di
i vogël
vij
dua
me
1. i bukur. 2. bukur
pi
përkthej
6 Fjalori Kuiz i shpejtë
1. Çfarë do të thotë 'bestimmen'?
2. Çfarë do të thotë 'bestimmt' si mbiemër/ndajfolje?
3. Çfarë do të thotë 'der Mann'?
4. Çfarë do të thotë 'schön'?
5. Çfarë do të thotë 'kennen'?
6. Çfarë do të thotë 'das Kind'?
7. Çfarë do të thotë 'klein'?
8. Çfarë do të thotë 'die Frau'?
9. Çfarë do të thotë 'das Kleid'?
10. Çfarë do të thotë 'übersetzen'?
11. Çfarë do të thotë 'kommen'?
12. Çfarë do të thotë 'kaufen'?
13. Çfarë do të thotë 'gut'?
14. Çfarë do të thotë parafjala 'mit'?
15. Çfarë do të thotë 'der Freund'?
16. Çfarë do të thotë 'die Freundin'?
17. Çfarë do të thotë 'der Bruder'?
18. Çfarë do të thotë 'die Schwester'?
19. Çfarë do të thotë 'der Schüler'?
20. Çfarë do të thotë 'die Schülerin'?
21. Çfarë do të thotë 'das Fräulein'?
22. Çfarë do të thotë 'das Brot'?
23. Çfarë do të thotë 'das Wasser'?
24. Çfarë do të thotë 'das Mädchen'?
25. Çfarë do të thotë 'der Vater'?
26. Çfarë do të thotë 'die Mutter'?
27. Çfarë do të thotë 'die Frage'?
28. Çfarë do të thotë 'essen'?
29. Çfarë do të thotë 'der Tee'?
30. Çfarë do të thotë 'das Eis'?
31. Çfarë do të thotë 'das Bier'?
32. Çfarë do të thotë 'das Obst'?
33. Çfarë do të thotë 'die Speise'?
34. Çfarë do të thotë 'trinken'?
35. Çfarë do të thotë 'die Milch'?
36. Çfarë do të thotë 'der Wein'?
37. Çfarë do të thotë 'heissen'?
38. Çfarë do të thotë 'lieben'?
39. Çfarë do të thotë 'der Herr'?
40. Çfarë do të thotë 'die Blume'?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 7 Përmbledhja
Sistemi i nyjeve gjermane (i pashquar/i shquar/kein) dhe deklinimi i tyre sipas katër rasave janë skeleti mbi të cilin ndërtohet çdo fjali gjermanisht: pa e ditur nëse një emër është nominativ, gjinore, dhanore apo kallëzore, s'mund të zgjedhësh nyjen e saktë, dhe pa nyjen e saktë kuptimi i fjalisë mund të ndryshojë krejtësisht (kush bën veprimin kundrejt kujt i bëhet veprimi). "der-Wörter" (dieser, jener, welcher, jeder) e ndjekin të njëjtin model si nyja e shquar, ndaj mësimi i njërit e lehtëson automatikisht mësimin e tjetrit. Praktika me fjali reale (kaufen, sehen, kennen, mit + Dativ) është mënyra më e mirë për t'i bërë këto rregulla instinktive, sepse memorizimi i thjeshtë i tabelave pa përdorim praktik zakonisht harrohet shpejt.
1. Cila është nyja e pashquar mashkullore në gjermanisht (njëjës)?
Nyja e pashquar: ein (m), ein (n), eine (f) — 'ein' shërben për mashkullore dhe asnjanëse.
2. Në shumës, si duket nyja e shquar për të tria gjinitë?
Në shumës, nyja e shquar është gjithmonë 'die', pavarësisht gjinisë në njëjës.
3. Cila është forma Akkusativ e nyjes së shquar mashkullore (der)?
der (Nom) → des (Gen) → dem (Dat) → den (Akk) — vetëm mashkullorja ndryshon në Akkusativ.
4. Cila rasë përdoret gjithmonë pas parafjalës 'mit'?
'mit' + Dativ: mit dem Lehrer, mit einer Freundin, mit einem Freund.
5. Si mohohet 'Ich habe eine Kamera' (Kam një kamera)?
'kein' mohon emra me nyje të pashquar/pa nyje; deklinohet si 'ein' por ka trajtë shumësi.
6. Si deklinohet 'welcher' (cili) — sipas cilit model?
welcher, welches, welche, welche ndjekin të njëjtin model deklinimi si der/das/die/die.
7. Në fjalinë 'Das Buch des Mannes ist schön', cila rasë përfaqëson 'des Mannes'?
Rasa gjinore tregon zotërim: das Buch des Mannes = libri i burrit.
8. Si përgjigjet pyetja 'Kennen Sie den Lehrer?' në formë pohore të plotë?
'kennen' kërkon objektin në Akkusativ: den Lehrer (mashkullor).
9. Cila shprehje përdoret për të treguar disponueshmëri, si 'Was gibt es heute?'
'es gibt' + Akkusativ tregon 'ka/ekziston': Es gibt Suppe und Brot.
10. Si plotësohet saktë 'Ich trinke ... Wein und ... Bier' (mohim)?
der Wein → keinen (Akkusativ mashkullor); das Bier → kein (Akkusativ asnjanës, i pandryshuar).
Ushtrimi 1. Zëvendësoni në fjalitë e mëposhtme nyjet der/das etj. me përemrat (mbiemrat) dieser, jener, jeder, welcher: (a) Der Mann wohnt hier. Krijoni katër fjali (me dieser, jener, jeder, welcher). (b) Bëni të njëjtën gjë me: Das Kind lernt gut. Der Freund hat heute Zeit. Das Zimmer ist gross. Die Frau ist fleissig.
Shfaq përgjigjen
(a) Dieser Mann wohnt hier. Jener Mann wohnt hier. Jeder Mann wohnt hier. Welcher Mann wohnt hier? (b) Dieses/Jenes/Jedes/Welches Kind lernt gut? Dieser/Jener/Jeder/Welcher Freund hat heute Zeit? Dieses/Jenes/Jedes/Welches Zimmer ist gross? Diese/Jene/Jede/ Welche Frau ist fleissig?
Ushtrimi 2. Plotësoni sipas modelit të deklinimit (Nominativ→Genitiv→Dativ→Akkusativ) për: Das Buch des Mannes ist schön. Ich antworte dem Mann. Ich kenne den Mann. (Bëni të njëjtën varg për "das Kind" dhe "die Frau", duke ndjekur strukturën Genitiv/Dativ/Akkusativ.)
Shfaq përgjigjen
das Kind: Das Buch des Kindes ist schön. Ich antworte dem Kind. Ich kenne das Kind. die Frau: Das Kleid der Frau ist schön. Ich antworte der Frau. Ich kenne die Frau. (Shumësi: Die Kleider der Frauen sind schön. Ich antworte den Frauen. Ich kenne die Frauen.)
Ushtrimi 3. Lexoni dhe përktheni në shqip: "Ein Mann kommt hier. Der Mann kauft ein Buch. Ich sehe keinen Mann. Sehen Sie einen Mann? Ja, ich sehe den Lehrer. Ist der Lehrer gut? Ja, der Lehrer ist gut."
Shfaq përgjigjen
Një burrë vjen këtu. Burri blen një libër. Unë s'shoh asnjë burrë. A shihni një burrë? Po, unë shoh mësuesin. A është mësuesi i mirë? Po, mësuesi është i mirë.
Ushtrimi 4. Përktheni gjithashtu pjesën me "kind" dhe "Frau": "Ich sehe kein Kind. Sehen Sie ein Kind? Ja, ich sehe das Kind. Ist das Kind klein? Ja, das Kind ist klein." dhe "Ich sehe keine Frau. Sehen Sie eine Frau? Ja, ich sehe die Lehrerin. Ist die Lehrerin gut? Ja, die Lehrerin ist gut."
Shfaq përgjigjen
Unë s'shoh asnjë fëmijë. A shihni një fëmijë? Po, unë e shoh fëmijën. A është fëmija i vogël? Po, fëmija është i vogël. — Unë s'shoh asnjë grua. A shihni një grua? Po, unë e shoh mësuesen. A është mësuesja e mirë? Po, mësuesja është e mirë.
Ushtrimi 5. Përktheni fjalitë e zotërimit (Genitiv): "Der Mantel eines Lehrers ist schön. Die Bluse eines Kindes ist schön. Das Kleid einer Frau ist schön."
Shfaq përgjigjen
Pallto e një mësuesi është e bukur. Bluza e një fëmije është e bukur. Fustani i një gruaje është i bukur.
Ushtrimi 6. Përktheni fjalitë me "mit" (të gjitha çiftet nga teksti): "Der Vater kommt mit dem Lehrer. Ich komme mit einem Freund. Die Mutter kommt mit der Lehrerin. Ich komme mit einer Freundin. Der Bruder kommt mit einem Schüler. Ich komme mit einer Schülerin. Die Schwester kommt mit einem Fräulein. Ich komme mit einem Mädchen."
Shfaq përgjigjen
Babai vjen me mësuesin. Unë vij me një shok. Nëna vjen me mësuesen. Unë vij me një shoqe. Vëllai vjen me një nxënës. Unë vij me një nxënëse. Motra vjen me një zonjushe. Unë vij me një vajzë.
Ushtrimi 7. Përktheni dialogun me pyetjet dhe foljet 'fragen'/'antworten'/'kaufen': "Ich frage den Vater. Wir fragen die Mutter. Sie fragen das Kind. Das Mädchen kauft. Das Kind kauft auch. Es kauft ein Heft. Das Fräulein kommt auch. Es kommt hier. Der Mann antwortet. Die Frau antwortet auch."
Shfaq përgjigjen
Unë pyes babain. Ne pyesim nënën. Ata pyesin fëmijën. Vajza blen. Fëmija blen gjithashtu. Ai/ajo blen një fletore. Zonjusha vjen gjithashtu. Ajo vjen këtu. Burri përgjigjet. Gruaja përgjigjet gjithashtu.
Ushtrimi 8. Përktheni dialogun rreth pyetjeve dhe letrave/bukës/ujit: "Haben Sie noch Fragen? Ja, ich habe noch eine Frage. Nein, ich habe keine Frage. Kaufen Sie noch Hefte? Haben Sie noch Brot? Haben Sie noch Wasser?"
Shfaq përgjigjen
A keni ende pyetje? Po, kam ende një pyetje. Jo, s'kam asnjë pyetje. A blini ende fletore? A keni ende bukë? A keni ende ujë?
Ushtrimi 9. Përktheni dialogun rreth profesioneve dhe ushqimit: "Ich bin Lehrer. Der Vater ist auch Lehrer. Ich bin Lehrerin. Die Mutter ist auch Lehrerin. Essen Sie Suppe? Ja, ich esse Suppe. Wir essen Suppe, Sie essen Brot."
Shfaq përgjigjen
Unë jam mësues. Babai është gjithashtu mësues. Unë jam mësuese. Nëna është gjithashtu mësuese. A hani supë? Po, unë ha supë. Ne hamë supë, ju hani bukë.
Ushtrimi 10. Përktheni dialogun rreth pijeve: "Trinken Sie Tee? Ja, ich trinke Tee. Wir trinken Tee, Sie trinken Wasser. Essen Sie Eis? Ja, ich esse Eis. Trinken Sie Bier? Ja, ich trinke Bier. Ich trinke auch Wein. Wir essen Suppe und Eis, Sie trinken Bier und Wein."
Shfaq përgjigjen
A pini çaj? Po, unë pi çaj. Ne pimë çaj, ju pini ujë. A hani akullore? Po, unë ha akullore. A pini birrë? Po, unë pi birrë. Unë pi edhe verë. Ne hamë supë dhe akullore, ju pini birrë dhe verë.
Ushtrimi 11. Përktheni dialogun rreth disponueshmërisë ("es gibt"): "Was gibt es heute? Es gibt Suppe. Heute gibt es Suppe. Was gibt es heute? Es gibt Suppe und Brot. Heute gibt es Suppe und Brot. Heute gibt es auch Obst."
Shfaq përgjigjen
Çfarë ka sot? Ka supë. Sot ka supë. Çfarë ka sot? Ka supë dhe bukë. Sot ka supë dhe bukë. Sot ka edhe fruta.
Ushtrimi 12. Plotëso "das, den, die?" për të gjitha shembujt e ushtrimit 3: Ich kaufe ... (ein) Buch. Ich kaufe ... Bücher. Ich kaufe ... ... Mantel. Ich kaufe ... Mäntel. Ich kaufe ... ... Bluse. Ich kaufe ... Blusen. Ich zeichne ... ... Löwe. Ich zeichne ... Löwen. Ich zeichne ... ... Kuh. Ich zeichne ... Kühe. Ich sehe ... ... Schwein. Ich sehe ... Schweine. Ich sehe ... ... Schaf. Ich sehe ... Schafe.
Shfaq përgjigjen
Ich kaufe das (ein) Buch. Ich kaufe die Bücher. Ich kaufe den (einen) Mantel. Ich kaufe die Mäntel. Ich kaufe die (eine) Bluse. Ich kaufe die Blusen. Ich zeichne den (einen) Löwen. Ich zeichne die Löwen. Ich zeichne die (eine) Kuh. Ich zeichne die Kühe. Ich sehe das (ein) Schwein. Ich sehe die Schweine. Ich sehe das (ein) Schaf. Ich sehe die Schafe.
Ushtrimi 13. Plotëso "keinen, kein, keine?" për të gjitha shembujt e ushtrimit 4: Ich trinke ... Tee. Ich trinke ... Wein. Ich esse ... Eis. Ich esse ... Brot. Ich trinke ... Wasser. Ich trinke ... Bier. Ich esse ... Obst. Wir trinken ... Wein und ... Bier. Wir essen ... Brot und ... Eis. Wir trinken ... Tee und ... Wasser.
Shfaq përgjigjen
Ich trinke keinen Tee. Ich trinke keinen Wein. Ich esse kein Eis. Ich esse kein Brot. Ich trinke kein Wasser. Ich trinke kein Bier. Ich esse kein Obst. Wir trinken keinen Wein und kein Bier. Wir essen kein Brot und kein Eis. Wir trinken keinen Tee und kein Wasser.
Ushtrimi 14. Plotëso me formën e saktë të "kennen Sie ...?" (den/das/die/kein artikull): Kennen Sie das Kind? Kennen Sie ... Lehrer? Kennen Sie ... Mann? Kennen Sie ... Frau? Kennen Sie ... Fräulein?
Shfaq përgjigjen
Kennen Sie das Kind? Kennen Sie den Lehrer? Kennen Sie den Mann? Kennen Sie die Frau? Kennen Sie das Fräulein?
Ushtrimi 15. Përktheni në gjermanisht (nga III. Übersetzen Sie ins Deutsche!): "Unë jam nënë. Ti je gjithashtu një nënë. Mësuesi quhet Bardhi. Cili fëmijë është i mirë, ky apo ai?"
Shfaq përgjigjen
Ich bin Mutter. Du bist auch eine Mutter. Der Lehrer heisst Bardhi. Welches Kind ist gut, dieses oder jenes?
Ushtrimi 16. Vazhdoni përkthimin gjermanisht: "Unë e njoh këtë grua. Cilën grua? Çdo lule është e bukur. Çdo babë dhe çdo nënë i do fëmijët."
Shfaq përgjigjen
Ich kenne diese Frau. Welche Frau? Jede Blume ist schön. Jeder Vater und jede Mutter liebt die Kinder.
Ushtrimi 17. Vazhdoni përkthimin gjermanisht: "Cilët nxënës dhe cilat nxënëse janë të zellshëm? Këtu janë tetë burra dhe atje ka pesë gra. Kjo shtëpi është e bukur dhe ajo shtëpi s'ka çati."
Shfaq përgjigjen
Welche Schüler und welche Schülerinnen sind fleissig? Hier sind acht Männer und dort sind fünf Frauen. Dieses Haus ist schön und jenes Haus hat kein Dach.
Ushtrimi 18. Vazhdoni përkthimin gjermanisht: "Ai vjen tani me një shok. Ne i përgjigjemi mësueses. Një mësues pyet nxënësin. Ai nxënës i përgjigjet atij mësuesi."
Shfaq përgjigjen
Er kommt jetzt mit einem Freund. Wir antworten der Lehrerin. Ein Lehrer fragt den Schüler. Jener Schüler antwortet jenem Lehrer.
Ushtrimi 19. Vazhdoni përkthimin gjermanisht: "Këta fëmijë banojnë me ato gra. E njihni ju zotninë? Po, e njoh zotninë. Ajo quhet Myler. E njihni ju zonjën? Po, e njoh fëmijën. Ai quhet Peter."
Shfaq përgjigjen
Diese Kinder wohnen mit jenen Frauen. Kennen Sie den Herrn? Ja, ich kenne den Herrn. Er heisst Myler. Kennen Sie die Frau? Ja, ich kenne das Kind. Es heisst Peter.
Ushtrimi 20. Përfundoni përkthimin gjermanisht: "I njihni këta fëmijë? Po këta fëmijë? Edhe ata fëmijë i njoh. Cilët fëmijë do ti? Unë dua fëmijët e motrës dhe të vëllait."
Shfaq përgjigjen
Kennen Sie diese Kinder? Auch diese Kinder? Auch jene Kinder kenne ich. Welche Kinder liebst du? Ich liebe die Kinder der Schwester und des Bruders.
Detyrë shtesë. Shkruaj një paragraf të shkurtër (6-10 fjali) rreth familjes suaj imagjinare, duke përdorur të paktën: (1) nyjen e pashquar dhe të shquar në kontekste të ndryshme (ein Bruder → der Bruder), (2) rasën gjinore për zotërim (das Haus des Vaters), (3) parafjalën "mit" + Dativ, (4) mohimin me "kein", dhe (5) të paktën 2 nga fjalët "dieser/jener/welcher/jeder".
Shfaq përgjigjen
Shembull i pjesshëm: Ich habe einen Bruder und eine Schwester. Der Bruder heisst Peter, die Schwester heisst Anna. Das Haus des Vaters ist gross. Ich komme oft mit meinem Bruder. Wir haben kein Auto, aber wir haben ein Fahrrad. Welcher Bruder wohnt hier? Dieser Bruder wohnt hier, jener Bruder wohnt in Tirana. (Struktura e plotë varet nga kreativiteti i nxënësit.)