Përemrat pyetës "Wer?" dhe "Was?" — kush dhe çfarë
Wer përdoret për të pyetur për njerëz (kush), ndërsa was përdoret për sende dhe emra abstraktë (çfarë).
1 Thelbi Kuiz i shpejtë
1. Cili përemër pyetës përdoret për njerëz?
2. Cili përemër pyetës përdoret për sende dhe emra abstraktë?
3. Kur "das" përdoret bashkë me foljen "sein" (si te "Das ist ein Haus"), si funksionon?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 2 Shpjegimi
"Wer" (kush) përdoret kur pyesim për qenie të gjalla/njerëz, ndërsa "was" (çfarë) përdoret kur pyesim për sende ose emra abstraktë. Dallimi është i thjeshtë: nëse përgjigja pritet të jetë një person, përdor "wer"; nëse pritet të jetë një send, përdor "was".
"Was" ka vetëm dy rasa: rasën emërore (Nominativ) dhe rasën kallëzore (Akkusativ) — nuk lakohet më tej si "wer".
"Wer" në të kundërt lakohet plotësisht nëpër katër rasat gjermane: Nominativ (wer), Genitiv (wessen — i kujt), Dativ (wem — kujt), Akkusativ (wen — kë).
Kur "das" përdoret bashkë me një emër (Substantiv), atëherë funksionon si nyje (artikel): "das Heft" (fletorja), "das Haus" (shtëpia). Kur "das" përdoret bashkë me foljen "sein" (jam/është), atëherë funksionon si përemër: "Ist das ein Haus? Das ist ein Haus." (A është kjo një shtëpi? Kjo është një shtëpi.)
2 Shpjegimi Kuiz i shpejtë
1. Në cilat rasa përdoret "was"?
2. Si thuhet "kujt" (rasa Dativ e "wer") gjermanisht?
3. Cilat folje të rregullta përshtaten sipas vetës, sipas mësimit (p.sh. ich/du/er...)?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 3 Në pak fjalë
- "Wer" (kush) pyet për njerëz/qenie të gjalla; "was" (çfarë) pyet për sende dhe emra abstraktë.
- "Was" ka vetëm dy rasa — Nominativ dhe Akkusativ.
- "Wer" lakohet në katër rasa — wer/wessen/wem/wen.
- "Das" mund të jetë ose nyje (para një emri: das Heft) ose përemër (bashkë me "sein": Das ist ein Haus).
- Foljet e rregullta si "wohnen", "arbeiten", "studieren" përshtaten sipas vetës (ich/du/er/sie/es/wir/ihr/sie/Sie).
3 Në pak fjalë Kuiz i shpejtë
1. Në fjalinë "Fräulein Heim ist Sekretärin. Sie wohnt in Köln.", ku banon Fräulein Heim?
2. Çfarë profesioni ka Herr Weiss sipas shembujve të mësimit?
3. Çfarë profesioni ka Frau Berg dhe në cilin qytet punon, sipas shembujve të mësimit?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 4 Fakte
Profesionet dhe qytetet — shembuj përdorimi
"Fräulein Heim ist Sekretärin. Sie wohnt in Köln und sie arbeitet in Köln." (Zonjusha Heim është sekretare. Ajo banon në Këln dhe punon në Këln.) "Frau Berg ist Verkäuferin. Sie wohnt in Berlin und sie arbeitet in Berlin." (Zonja Berg është shitëse. Ajo banon në Berlin dhe punon në Berlin.) "Herr Weiss ist Student. Er wohnt in München und er studiert in München." (Zoti Weiss është student. Ai banon në Mynih dhe studion në Mynih.)
Përemrat vetorë sipas gjinisë së emrit — der/er, die/sie, das/es
Kur zëvendësojmë një emër me përemër vetor, duhet respektuar gjinia gramatikore e emrit: "der Quizmaster" → "er" (ai), "die Ansagerin" → "sie" (ajo), "das Studio" → "es" (ai/ajo, asnjanëse). Shembull: "Das ist der Quizmaster. Er heisst Hans-Peter Sommerfeld." (Ky është prezantuesi. Ai quhet Hans-Peter Sommerfeld.)
Parafjalët "in" dhe "aus" me qytete
"In" përdoret për të treguar VENDNDODHJEN ose veprimin që ndodh diku ("Ich wohne in München" — Unë banoj në Mynih; "Ich studiere in München" — Unë studioj në Mynih), ndërsa "aus" përdoret për të treguar ORIGJINËN, prej nga vjen dikush ("Ich bin aus Berlin" — Unë jam nga Berlini).
4 Fakte Kuiz i shpejtë
1. Sipas shembullit "Das ist der Quizmaster. Er heisst...", cili përemër zëvendëson "der Quizmaster"?
2. Cili përemër vetor zëvendëson "das Studio" (emër asnjanës)?
3. Cila parafjalë përdoret për të treguar origjinën (prej nga vjen dikush)?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 5 Terminologji
përemër pyetës (p.sh. "wer", "was") — përdoret për të formuar pyetje
përemër (fjalë që zëvendëson një emër)
emër (fjalë që emërton një person, send apo koncept)
rasa kallëzore — përgjigjet pyetjes "kë?" (p.sh. wen)
rasa dhanore — përgjigjet pyetjes "kujt?" (p.sh. wem)
rasa gjinore — përgjigjet pyetjes "i kujt?" (p.sh. wessen)
rasa emërore — përgjigjet pyetjes "kush/çfarë?" si kryefjalë (p.sh. wer)
lakimi (ndryshimi i formës së një fjale sipas rasës gramatikore)
5 Terminologji Kuiz i shpejtë
1. Çfarë do të thotë "das Substantiv"?
2. Cila rasë përgjigjet pyetjes "kujt?" (p.sh. "wem")?
3. Çfarë do të thotë "die Deklination"?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 6 Fjalori
punoj
përshëndet
ekipi i lojës me pyetje dhe përgjigje
studio
ekip, skuadër
profesion, zanat — "Was sind Sie von Beruf?" (Ç'profesion keni?)
ai që drejton një lojë me pyetje e përgjigje, ai që bën pyetjet në këtë lojë
fjali
student
shitës
folëse, spikere; konferenciere
sekretare
studente
shitëse
studioj
shes
si; sa (Wie klein! — Sa i vogël!)
ku
prej nga, që nga
banoj
6 Fjalori Kuiz i shpejtë
1. Çfarë do të thotë "arbeiten"?
2. Çfarë do të thotë "der Quizmaster"?
3. Çfarë do të thotë "der Beruf"?
Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 7 Përmbledhja
"Wer" pyet për njerëz dhe lakohet në katër rasa (wer/wessen/wem/wen), ndërsa "was" pyet për sende dhe ka vetëm rasën emërore e kallëzore. Përemrat vetorë der/er, die/sie, das/es zëvendësojnë emrat sipas gjinisë gramatikore, dhe parafjalët "in"/"aus" dallojnë vendndodhjen nga origjina.
1. Cili përemër pyetës përdoret për njerëz?
"Wer" (kush) pyet për persona, dhe shpesh edhe për kafshë kur trajtohen si subjekte (p.sh. "Wer bellt?"); për sende dhe koncepte përdoret "was".
2. Cila është rasa Genitiv e "wer"?
"Wessen" përkthehet "i kujt" dhe përdoret për pronësi, p.sh. "Wessen Buch ist das?"
3. Zgjidh përemrin e saktë: "Das ist die Ansagerin. ___ heisst Nina."
"Die Ansagerin" është femërore, ndaj zëvendësohet me "sie" (ajo).
4. Plotëso: "Ich bin ___ Hamburg, aber ich wohne ___ München."
"Aus" tregon origjinën (nga vjen dikush), "in" tregon vendbanimin/vendndodhjen aktuale.
5. Cila fjali është e saktë sipas modelit "Herr Weiss ist Student. Er wohnt in München"?
"Frau Berg" është femërore, ndaj përemri i saktë është "sie" (ajo).
6. Cili është përemri pyetës për sende/koncepte (jo për njerëz)?
"Was" pyet për sende, koncepte ose profesione (p.sh. "Was ist er von Beruf?"), ndërsa "wer" pyet vetëm për njerëz.
7. Zgjidh përemrin e saktë: "Das ist das Studio A. ___ heisst Studio A."
"Das Studio" është asnjanëse (neutrum), ndaj zëvendësohet me "es".
8. Çfarë profesioni ka Herr Weiss?
Herr Weiss është student dhe studion në Köln.
9. Plotëso: "Frau Berg kommt ___ Berlin, aber sie arbeitet jetzt ___ Köln."
"Aus" shpreh origjinën, "in" shpreh vendin ku dikush jeton ose punon aktualisht.
10. Cila është rasa Dativ e "wer"?
"Wem" përdoret pas foljeve/parafjalëve që kërkojnë Dativ, p.sh. "Wem gehört das Buch?"
Lesen Sie die Sätze! — Lexo me zë të lartë dhe përkthe.
Das ist der Mann.
Das ist die Frau.
Das ist der Mann und das ist die Frau.
Der Mann ist hier, die Frau ist dort.
Hans ist hier, Rolf ist dort.
Monika ist hier. Helga ist dort.
Hier ist das Kind.
Das ist das Kind.
Shfaq përgjigjen
Ky është burri. Kjo është gruaja. Ky është burri dhe kjo është gruaja. Burri është këtu, gruaja është atje. Hans-i është këtu, Rolf-i është atje. Monika është këtu. Helga është atje. Këtu është fëmija. Ky është fëmija.
Lesen Sie laut! — Lexo me zë të lartë dhe përkthe.
Fräulein Heim ist Sekretärin. Sie wohnt in Köln und sie arbeitet in Köln.
Frau Berg ist Verkäuferin. Sie wohnt in Berlin und sie arbeitet in Berlin.
Herr Weiss ist Student. Er wohnt in München und er studiert in München.
Shfaq përgjigjen
Zonjusha Heim është sekretare. Ajo banon në Këln dhe punon në Këln. Zonja Berg është shitëse. Ajo banon në Berlin dhe punon në Berlin. Zoti Weiss është student. Ai banon në Mynih dhe studion në Mynih.
Und jetzt antworten Sie! — Bazuar te ushtrimi i mësipërm, përgjigju.
a: Wer arbeitet in Köln?
b: Wer wohnt in Berlin?
c: Wer studiert in München?
Shfaq përgjigjen
a. Fräulein Heim arbeitet in Köln. b. Frau Berg wohnt in Berlin. c. Herr Weiss studiert in München.
Dialog: Fräulein Heim është sekretare, banon dhe punon në Köln. Plotëso përgjigjet.
A: Wer ist das?
B: ... ... Fräulein Heim.
A: Wo wohnt sie?
B: ... ... ... Köln.
A: Was ist sie?
B: Sie ist ... .
A: Und wo arbeitet sie?
B: ... ... ... Köln.
A: Wohnt Fräulein Heim in München?
B: ..., ... ... ... .
Shfaq përgjigjen
Das ist Fräulein Heim. Sie wohnt in Köln. Sie ist Sekretärin. Sie arbeitet in Köln. Nein, sie wohnt nicht in München — sie wohnt in Köln.
Dialog: Herr Weiss dhe Frau Berg. Herr Weiss është student dhe studion në München. Frau Berg është shitëse dhe banon e punon në Berlin. Plotëso përgjigjet.
A: Wer ist das?
B: ... ... Herr Weiss.
A: Wohnt Herr Weiss in München?
B: ..., ... ... ... .
A: Was ist er? Und wo studiert er?
B: ... ... ... . ... ... ... ... .
A: Ist das Fräulein Heim?
B: Nein, ... ... Frau Berg.
A: Wohnt sie in München?
B: Nein, sie wohnt ... .
A: Was ist Frau Berg? Ist sie Studentin?
B: ..., ... ... .
A: Arbeitet sie in Berlin?
B: ..., ... ... ... .
Shfaq përgjigjen
Das ist Herr Weiss. Ja, er wohnt in München. Er ist Student. Er studiert in München. Nein, das ist Frau Berg. Nein, sie wohnt in Berlin. Nein, sie ist nicht Studentin — sie ist Verkäuferin. Ja, sie arbeitet in Berlin.
Bazuar te dialogët e mësipërm, përgjigju.
a: Wo studiert Herr Weiss?
b: Wo wohnt Fräulein Heim?
c: Wo arbeitet Frau Berg?
Shfaq përgjigjen
a. Er studiert in München. b. Sie wohnt in Köln. c. Sie arbeitet in Berlin.
Dialog: vazhdim me Herr Weiss, Fräulein Heim dhe Frau Berg. Herr Weiss është student (jo shitës) dhe studion në München. Fräulein Heim s'është studente — punon në Köln. Frau Berg s'është sekretare. Herr Weiss s'banon në Köln, Fräulein Heim s'banon në Berlin, Frau Berg s'banon në München. Plotëso përgjigjet.
A: Was ist Herr Weiss? Ist er Verkäufer?
B: ..., Herr Weiss ... ... . Er ... in München.
A: Ist Fräulein Heim Studentin?
B: Nein, ... ... ... . ... arbeitet ... Köln.
A: Was ist Frau Berg? Ist sie Sekretärin?
B: Nein, ... ... ... .
A: Wohnt Herr Weiss in Köln?
B: Nein, ... ... ... ... .
A: Wohnt Fräulein Heim in Berlin?
B: Nein, ... ... ... ... .
A: Wohnt Frau Berg in München?
B: Nein, ... ... ... ... .
Shfaq përgjigjen
Nein, Herr Weiss ist Student. Er studiert in München. Nein, sie ist Sekretärin. Sie arbeitet in Köln. Nein, sie ist Verkäuferin. Nein, er wohnt nicht in Köln. Nein, sie wohnt nicht in Berlin. Nein, sie wohnt nicht in München.
Lesen Sie laut! — Lexo me zë të lartë dhe përkthe.
Das ist das Studio A.
Das ist der Quizmaster.
Das ist die Ansagerin.
Das ist das Team.
Das ist der Reporter.
Das ist die Verkäuferin.
Das ist das Quizteam.
Das ist der Student.
Das ist die Sekretärin.
Shfaq përgjigjen
Ky është Studio A. Ky është prezantuesi. Kjo është spikerja. Ky është ekipi. Ky është reporteri. Kjo është shitësja. Ky është ekipi i lojës. Ky është studenti. Kjo është sekretarja.
Dialog: Studio A. Prezantuesi (Quizmaster) quhet Hans-Peter Sommerfeld. Plotëso përgjigjet.
A: Wer ist das?
B: Das ist der ... . Er heisst ... ... .
A: Und wer ist das?
B: Das ist die ... . Sie heisst ... ... .
A: Was ist das?
B: Das ist das ... . Es ist ... ... .
Shfaq përgjigjen
Das ist der Quizmaster. Er heisst Hans-Peter Sommerfeld. Das ist die Ansagerin. Sie heisst Hans-Peter Sommerfeld. Das ist das Team. Es ist das Quizteam.
der/er, die/sie, das/es — Plotëso me nyjen (der/die/das) dhe përemrin (er/sie/es) e saktë. Fjalët: Quizmaster (mashkullor), Ansagerin (femërore), Reporter (mashkullor), Studio A (asnjanëse).
a: Das ist ... Quizmaster. ... heisst Hans-Peter Sommerfeld.
b: Das ist ... Ansagerin. ... ist im Studio A.
c: Das ist ... Reporter. ... wohnt in Augsburg.
d: Das ist ... Studio A. ... ist in München.
Shfaq përgjigjen
a. Das ist der Quizmaster. Er heisst Hans-Peter Sommerfeld. b. Das ist die Ansagerin. Sie ist im Studio A. c. Das ist der Reporter. Er wohnt in Augsburg. d. Das ist das Studio A. Es ist in München.
in/aus — Plotëso me parafjalën e saktë (in = vendndodhje, aus = origjinë).
a: Wo wohnen Sie? - Ich wohne ... München.
b: Woher sind Sie? - Ich bin ... Berlin.
c: Wo studieren Sie? - Ich studiere ... München.
d: Sind Sie aus Hamburg? - Ja, ich bin ... Hamburg, aber ich wohne ... München.
Shfaq përgjigjen
a. Ich wohne in München. b. Ich bin aus Berlin. c. Ich studiere in München. d. Ja, ich bin aus Hamburg, aber ich wohne in München.
Übersetzen Sie ins Deutsche! — Përkthe në gjermanisht.
Çfarë janë ky zotni dhe kjo zonjë? Kjo zonjë dhe ky zotni janë burrë e grua. Ata banojnë këtu dhe punojnë gjithashtu këtu.
Kush është ajo nxënëse? Kë doni ju? Ç'është kjo? Fustan i kujt është ky? E kujt është kjo pallto?
Kush vjen tani? Me kë po vjen ai? Fëmija quhet Klajdi. Ai është i vogël.
Kujt i përgjigjem unë? Atij mësuesi. Cilit mësues? Atij mësuesi atje.
Çdo libër është i mirë. Ne i përgjigjemi secilit nxënës. Ata i përgjigjen çdo zonje dhe çdo zotnie.
Shfaq përgjigjen
Was sind dieser Herr und diese Frau? Diese Frau und dieser Herr sind Mann und Frau. Sie wohnen hier und sie arbeiten auch hier. Wer ist diese Schülerin? Wen wollen Sie? Was ist das? Wessen Kleid ist das? Wessen Mantel ist das? Wer kommt jetzt? Mit wem kommt er? Das Kind heisst Klajdi. Es ist klein. Wem antworte ich? Jenem Lehrer. Welchem Lehrer? Jenem Lehrer dort. Jedes Buch ist gut. Wir antworten jedem Schüler. Sie antworten jeder Dame und jedem Herrn.
Shkruaj një paragraf të shkurtër (4-5 fjali) duke përshkruar veten sipas modelit të mësimit: emri, ku banon, ku punon/studion, dhe nga vjen (aus). Përdor foljet wohnen, arbeiten/studieren, dhe parafjalët in/aus.
Shfaq përgjigjen
Shembull: Ich heisse Anna. Ich wohne in Tirana. Ich studiere in Tirana. Ich bin aus Shkodra, aber ich wohne jetzt in Tirana.
← Kthehu te të gjithë mësimet