Haben, Sein dhe Fjalori Bazë
Foljet habenFolje ndihmëse e parregullt: kam. Zgjedhimi: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben. (kam) dhe seinFolje ndihmëse e parregullt: jam. Zgjedhimi: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind. (jam) janë dy nga foljet më të përdorura në gjermanisht dhe duhen mësuar përmendësh që në fillim, sepse zgjedhohen në mënyrë të parregullt (jo sipas skemës standarde -e/-st/-t). "sein" përdoret edhe për të përshkruar dikë me një mbiemër (Ich bin fleissig) ose me një emër profesioni/identiteti (Ich bin Student), ndërsa haben përdoret për zotërim (Ich habe eine Kamera) dhe në shprehje fikse si es gibt (ka, ekziston). Këtu mësohen edhe emrat e kafshëve dhe dallimi mes TierKafshë në kuptimin e gjerë, përfshirë edhe kafshët e egra (der Fuchs, der Löwe, die Maus). (kafshë në përgjithësi) dhe HaustierKafshë shtëpiake/e zbutur — p.sh. das Pferd, die Ziege, der Esel, das Lamm. (kafshë shtëpiake).
1 Thelbi Kuiz i shpejtë
1. Si zgjedhohen 'haben' dhe 'sein' në gjermanisht?
2. Për çfarë përdoret 'sein + Substantiv (kallëzuesor)' (p.sh. Ich bin Student)?
3. Cili është dallimi mes 'Tier' dhe 'Haustier'?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 2 Shpjegimi
1. Zgjedhimi i haben (kam) në të tashmen. "haben" është folje ndihmëse shumë e shpeshtë, me zgjedhim të parregullt: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben. Vër re se vetëm vetat e dyta dhe të treta njëjës ndryshojnë nga rrënja "hab-" (hast, hat), ndërsa pjesa tjetër ruan formën e plotë "haben"/"habe".
Shembull përdorimi: "Hast du eine Kamera?" (A ke një kamera?) — "Natürlich habe ich eine Kamera." (Sigurisht që kam një kamera.) Foljet ndihmëse si "haben" shpesh shfaqen në fillim të fjalisë pyetëse (pësojnë inversion / renditje të kundërt), ndërsa në fjali pohore vijnë menjëherë pas kryefjalës.
2. Zgjedhimi i sein (jam) në të tashmen. Edhe më i parregullt se "haben": ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind. Asnjë nga këto forma s'e ruan rrënjën "sein" — duhen mësuar përmendësh si fjalë të veçanta.
3. Struktura sein + AdjektivStruktura që lidh kryefjalën me një mbiemër përshkrues — p.sh. Ich bin fleissig (Jam i zellshëm). ose sein + SubstantivStruktura që lidh kryefjalën me një emër identiteti/profesioni, pa nyje të pashquar — p.sh. Ich bin Student.. "sein" lidh kryefjalën me një mbiemër (Ich bin fleissig — Jam i zellshëm) ose me një emër identiteti/profesioni pa nyje të pashquar në gjermanisht kur bëhet fjalë për profesion/kombësi (Ich bin Student, jo "Ich bin ein Student" siç do të pritej nga anglishtja). Kur emri merr trajtën femërore, i shtohet prapashtesa -in: der Student → die Studentin, dhe në shumës femëror dyfishohet "n": die Studentinnen.
Mohimi me "sein + Adjektiv" bëhet me nichtFjala e mohimit, vendoset para mbiemrit/ndajfoljes që mohon — p.sh. Er ist nicht hier. para mbiemrit ose ndajfoljes: "Ich bin nicht gross" (Nuk jam i madh), "Er ist nicht hier" (Ai s'është këtu) — "nicht" vendoset zakonisht menjëherë para fjalës që mohon.
4. Fjalitë pyetëse Ja/Nein. Në gjermanisht, pyetjet me përgjigje po/jo formohen duke vendosur foljen e zgjedhuar në fillim të fjalisë (inversion), pa nevojë për folje ndihmëse shtesë si "do" në anglisht: "Kommt Peter heute?" (A vjen Peter sot?), "Bist du fleissig?" (A je i zellshëm?), "Hast du auch einen Farbfilm?" (A ke edhe një film me ngjyra?).
Përgjigjet Ja/Nein shpesh shoqërohen nga një fjali e plotë përsëritëse: "Ist der Mann aus Tirana? — Ja, der Mann ist aus Tirana. / Nein, der Mann ist aus Korça." Fjala "dochPërgjigje pohuese e fortë ndaj një pyetjeje/pohimi negativ — kundërshton supozimin negativ." përdoret si përgjigje pohuese e fortë kur pyetja ose pohimi paraardhës është NEGATIV (p.sh. "Gibt es noch andere Tiere?" — "Doch, es gibt noch andere Tiere" — Po sigurisht, ka edhe kafshë të tjera — duke kundërshtuar supozimin negativ).
5. Emrat e kafshëve (die Tiere) dhe kafshëve shtëpiake (die Haustiere). Fjalori bazë: der Vogel (zog), das Schwein (derr), die Kuh (lopë), der Ochs(e) (ka), der Hund (qen), das Huhn (pulë), der Hase (lepur), der Bär (ariu). Dallimi konceptual: Tier është kafshë në kuptimin e gjerë (përfshin edhe kafshët e egra si der Fuchs — dhelpra, der Löwe — luani, die Maus — miu), ndërsa Haustier është vetëm kafshë shtëpiake/e zbutur (das Pferd — kali, die Ziege — dhia, der Esel — gomari, das Lamm — qengji, përveç atyre të përmendura më sipër).
6. Mbiemra të thjeshtë dhe ndajfolje vendi. "gross" (i madh) dhe "klein" (i vogël), "hier" (këtu) dhe "dort" (atje) përdoren me "sein" për të përshkruar madhësi dhe vendndodhje: "Das Pferd ist gross" (Kali është i madh), "Das Lamm ist dort" (Qengji është atje). Kur dy kafshë ndajnë të njëjtin tipar, folja "sein" bëhet shumës: "Das Pferd und der Esel sind gross" (Kali dhe gomari janë të mëdhenj).
7. Fjalori i mjeteve të punës dhe forma urdhërore. Mjete: der Hammer (çekiç), die Holzfeile (limë druri), der Hobel (zdrukth). Forma urdhërore me "Sie" (forma e respektit) formohet duke vendosur foljen para kryefjalës "Sie": "Fragen Sie!" (Pyesni!), "Hören Sie bitte!" (Dëgjoni ju lutem!), "Antworten Sie!" (Përgjigjuni!), "Schreiben Sie die Hausaufgabe!" (Shkruani detyrën e shtëpisë!)
2 Shpjegimi Kuiz i shpejtë
1. Cila formë e 'sein' përdoret për 'ju' (forma e respektit, Sie)?
2. Çfarë tregon struktura 'sein + Substantiv' pa nyje?
3. Si dallohet 'Tier' nga 'Haustier'?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 3 Përmbledhje
- haben: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben.
- sein: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind — zgjedhim krejtësisht i parregullt.
- sein + Substantiv (kallëzuesor)Substantiv: kallëzuesor (gjymtyrë e dytë e fjalisë (emër ose mbiemër) që lidhet me kallëzuesin ose kryefjalën. (profesion/identitet) nuk merr nyje të pashquar: Ich bin Student, jo 'ein Student'.
- Fjalitë pyetëse Ja/Nein formohen me inversion: folja e zgjedhuar në fillim të fjalisë (Kommt Peter heute?).
- 'doch' është përgjigje pohuese e fortë që kundërshton një pyetje/pohim negativ.
- Tier = kafshë në përgjithësi (edhe të egra); Haustier = vetëm kafshë shtëpiake/e zbutur.
- Forma urdhërore me 'Sie' vendos foljen para 'Sie': Fragen Sie!, Hören Sie bitte!
3 Përmbledhje Kuiz i shpejtë
1. Në dialogun 'Hast du eine Kamera?', çfarë përgjigjet Peter?
2. Sipas tekstit për kafshët, cilat janë shembuj 'Haustiere' (kafshë shtëpiake)?
3. Cilat janë tri mbiemrat që përshkruajnë mjetet e punës (Hammer, Säge, Holzfeile)?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 4 Fakte
Zgjedhimi i plotë i 'haben' dhe 'sein' krahas njëri-tjetrit
haben: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben. sein: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind. Vër re se "haben" ruan rrënjën "hab-" në shumicën e formave, ndërsa "sein" ndryshon plotësisht formë në çdo vetë — kjo e bën "sein" foljen më të parregullt në gjermanisht, njësoj si "to be" në anglisht.
Dialog i plotë me 'haben' — nga Übungen
A: Peter, hast du eine Kamera? B: Natürlich habe ich eine Kamera. A: Hast du auch einen Farbfilm? Warum fragst du? B: Ja, auch einen Farbfilm. A: Ich habe keine Kamera und keinen Farbfilm. Aber ich habe eine Freundin. Bitte, fotografiere sie! Ky dialog tregon si "haben" përdoret si për zotërim material (Kamera, Farbfilm) ashtu edhe në kontekst personal (eine Freundin).
Fjalitë pyetëse Ja/Nein me përgjigje të plota
Kommt Peter heute? (Monika und Eva) → Nein, er hat heute keine Zeit, aber Monika und Eva haben Zeit. Kommt Frau Schulz heute? (Monika) → përgjigjet ndërtohen duke zëvendësuar kryefjalën me emrin në kllapa. Kjo strukturë ushtrimi mëson të riformulosh një përgjigje të plotë nga një element i dhënë.
Antworten Sie — model pyetje/përgjigje Ja/Nein
Muster: Ist der Mann aus Tirana? — Ja, der Mann ist aus Tirana. / Nein, der Mann ist aus Korça. Po kështu: Sind die Schüler fleissig? Ja, .../ Nein, ... — Bist du fleissig? Ja, .../ Nein, ... — Ist das Kind faul? Ja, .../ Nein, ... Modeli mëson ndërtimin simetrik të përgjigjeve pohore dhe mohore.
Kafshët dhe Haustiere — pyetje e përgjigje nga teksti
Ist das der Hahn oder das Huhn? Der Fuchs ist ein Tier. Gibt es noch andere Tiere? Doch, es gibt noch andere Tiere: der Bär, der Löwe, der Hase, die Maus. Das Pferd ist ein Haustier. Gibt es noch andere Haustiere? Doch, es gibt noch andere: das Schwein, der Ochs(e), die Kuh, der Hund, die Ziege, der Esel, das Lamm. Ist die Katze auch ein Haustier? (pyetje e hapur për diskutim në klasë).
Mbiemra dhe madhësi/vendndodhje e kafshëve
Das Pferd ist gross. Das Lamm ist klein. Das Pferd ist hier. Das Lamm ist dort. Der Esel ist gross. Die Ziege ist klein. Die Ziege ist dort. Der Esel ist hier. Das Pferd und der Esel sind gross. Das Lamm und die Ziege sind klein. Vër re bashkimin e kryefjalëve me "und", i cili kërkon foljen në shumës ("sind").
Mjetet e punës dhe cilësitë e tyre
Der Hammer ist schwer, die Säge ist scharf, die Holzfeile ist lang. Mjete: der Hammer (çekiç), die Holzfeile (limë druri), der Hobel (zdrukth). Mbiemrat schwer (i rëndë), scharf (i mprehtë), lang (i gjatë) përshkruajnë karakteristikat fizike të mjeteve — strukturë identike me përshkrimin e kafshëve (Subjekt + sein + Adjektiv).
Format urdhërore të plota nga 'Lernen Sie!'
Vielen Dank! / Bitte sehr! / Alle, bitte! / Antworten Sie! / Auf Wiedersehen! — dhe: Fragen Sie! / Hören Sie bitte! / Noch einmal bitte! / Lernen Sie die Vokabeln! / Wiederholen Sie die Lektion 1! / Schreiben Sie die Hausaufgabe (die Übung Seite 3)! Këto janë urdhra tipikë klase, të gjitha me foljen para "Sie".
4 Fakte Kuiz i shpejtë
1. Cila është forma e saktë e 'sein' për vetën e parë njëjës (unë)?
2. Si thuhet 'Jam student' gjermanisht, pa nyje siç kërkohet për profesione?
3. Cili mjet përmendet te mësimi krahas 'der Hammer' dhe 'der Hobel'?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 5 Terminologji
Përgjigje pohuese e fortë ndaj një pyetjeje/pohimi negativ — kundërshton supozimin negativ.
Pyetje ku folja e zgjedhuar vjen në fillim të fjalisë (inversion) — p.sh. Kommt Peter heute?
Formohet duke vendosur foljen para 'Sie' — p.sh. Fragen Sie! (Pyesni!), Hören Sie bitte! (Dëgjoni ju lutem!).
Mbiemra: i madh / i vogël — përdoren me 'sein' për të përshkruar madhësinë.
Folje ndihmëse e parregullt: kam. Zgjedhimi: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben.
Kafshë shtëpiake/e zbutur — p.sh. das Pferd, die Ziege, der Esel, das Lamm.
Ndajfolje vendi: këtu / atje — përdoren me 'sein' për vendndodhjen.
Fjala e mohimit, vendoset para mbiemrit/ndajfoljes që mohon — p.sh. Er ist nicht hier.
Folje ndihmëse e parregullt: jam. Zgjedhimi: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind.
Struktura që lidh kryefjalën me një mbiemër përshkrues — p.sh. Ich bin fleissig (Jam i zellshëm).
Struktura që lidh kryefjalën me një emër identiteti/profesioni, pa nyje të pashquar — p.sh. Ich bin Student.
Substantiv: kallëzuesor (gjymtyrë e dytë e fjalisë (emër ose mbiemër) që lidhet me kallëzuesin ose kryefjalën.
Kafshë në kuptimin e gjerë, përfshirë edhe kafshët e egra (der Fuchs, der Löwe, die Maus).
5 Terminologji Kuiz i shpejtë
1. Cila është forma e 'haben' për vetën e dytë njëjës (ti)?
2. Si formohet fjalia pyetëse Ja/Nein në gjermanisht?
3. Çfarë tregon fjala 'doch' si përgjigje?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 6 Fjalori
të gjithë
tjetër
përgjigjem
gjithashtu; edhe
Mirupafshim!
ju lutem (të lutem) shumë
çati
shtëpi
kafshë shtëpiake
kafshë, shtazë
dhomë
kapak
film me ngjyra
dhelpër, skile
mësues
luan
tenxhere
mësim; mësimdhënie
detyrë
1. tavan; 2. mbulesë
aparat fotografik
zgjedhimi (i foljes)
mësuese
mi
faqe (fletoreje, libri)
kohë
1. megjithatë, mirëpo; und er kommt doch! = dhe ai megjithatë (prapëseprapë) vjen! 2. si jo, posi; hast du kein Buch mit? Doch! = nuk paske marrë libër me vete? Si jo (posi)!
një herë
plotësoj
1. dembel, përtac, i plogët. 2. i klabur, i prishur.
i zellshëm
pyes
jap; es gibt = ka, ekziston
i madh
kam
sot
këtu
dëgjoj
1. i lartë. 2. me zë të lartë
1. natyror; 2. natyrisht
ende, akoma
shkruaj
jam
dhe
faleminderit shumë
përsëris
6 Fjalori Kuiz i shpejtë
1. Çfarë do të thotë 'die Konjugation'?
2. Çfarë do të thotë 'haben'?
3. Çfarë do të thotë 'sein'?
4. Çfarë do të thotë 'fleissig'?
5. Çfarë do të thotë 'faul'?
6. Çfarë do të thotë 'gross'?
7. Çfarë do të thotë 'hier'?
8. Çfarë do të thotë 'der Lehrer'?
9. Çfarë do të thotë 'die Lehrerin'?
10. Çfarë do të thotë 'die Kamera'?
11. Çfarë do të thotë 'auch'?
12. Çfarë do të thotë 'der Farbfilm'?
13. Çfarë do të thotë 'laut'?
14. Çfarë do të thotë 'ergänzen'?
15. Çfarë do të thotë 'der Unterricht'?
16. Çfarë do të thotë 'das Dach'?
17. Çfarë do të thotë 'das Zimmer'?
18. Çfarë do të thotë 'die Decke'?
19. Çfarë do të thotë 'der Topf'?
20. Çfarë do të thotë 'der Deckel'?
21. Çfarë do të thotë 'heute'?
22. Çfarë do të thotë 'natürlich'?
23. Çfarë do të thotë 'die Zeit'?
24. Çfarë do të thotë 'der Fuchs'?
25. Çfarë do të thotë 'das Tier'?
26. Çfarë do të thotë 'das Haustier'?
27. Çfarë do të thotë shprehja 'es gibt'?
28. Çfarë do të thotë 'ander'?
29. Çfarë do të thotë 'und'?
30. Çfarë do të thotë 'die Maus'?
31. Çfarë do të thotë 'der Löwe'?
32. Çfarë do të thotë 'doch' si përgjigje pohuese ndaj një pyetjeje negative?
33. Çfarë do të thotë 'vielen Dank'?
34. Çfarë do të thotë 'bitte sehr'?
35. Çfarë do të thotë 'alle'?
36. Çfarë do të thotë 'antworten'?
37. Çfarë do të thotë 'fragen'?
38. Çfarë do të thotë 'hören'?
39. Çfarë do të thotë 'noch'?
40. Çfarë do të thotë 'einmal'?
41. Çfarë do të thotë 'schreiben'?
42. Çfarë do të thotë 'das Haus'?
43. Çfarë do të thotë 'die Aufgabe'?
44. Çfarë do të thotë 'die Seite'?
45. Çfarë do të thotë 'wiederholen'?
46. Çfarë do të thotë 'Auf Wiedersehen!'?
🔒 Përgjigju saktë të gjitha pyetjeve dhe kalo tek ndarja e radhës 7 Përmbledhja
"haben" dhe "sein" janë themeli i çdo fjalie të thjeshtë gjermanisht — pa to s'mund të thuash as "kam" as "jam", dhe të dyja zgjedhohen jashtë skemës standarde, ndaj duhen mësuar përmendësh si bllok i vetëm. Struktura "sein + Substantiv" pa nyje për profesione (Ich bin Student, jo "ein Student") është një grackë e zakonshme për folësit e gjuhëve që kërkojnë nyjen gjithmonë. Fjalori i kafshëve shtëpiake dhe mjeteve të punës, bashkë me format pyetëse Ja/Nein dhe urdhërore me "Sie", plotësojnë bazat e para të komunikimit të thjeshtë në klasë.
1. Cila është forma e saktë e 'haben' për vetën e tretë njëjës (er/sie/es)?
er/sie/es hat — vetëm vetat e dyta dhe të treta njëjës shkurtojnë rrënjën 'hab-' te 'haben'.
2. Cila është forma e saktë e 'sein' për vetën e parë shumës (wir)?
wir sind — 'sein' ka forma krejtësisht të parregullta për çdo vetë.
3. Si thuhet saktë 'Jam mësues' gjermanisht, pa nyje?
Struktura 'sein + Substantiv' për profesion nuk merr nyje të pashquar në gjermanisht, ndryshe nga anglishtja.
4. Si formohet një fjali pyetëse Ja/Nein në gjermanisht?
Inversion: 'Kommt Peter heute?', 'Bist du fleissig?' — folja e zgjedhuar hap fjalinë pyetëse.
5. Çfarë do të thotë 'doch' kur përgjigjet një pyetje negative si 'Hast du kein Buch mit?'
'Doch' përdoret si përgjigje pohuese e fortë kur pyetja/pohimi paraardhës është negativ.
6. Cili nga këta është 'Haustier' (kafshë shtëpiake), jo thjesht 'Tier'?
die Ziege është kafshë shtëpiake; der Bär, der Löwe, die Maus janë kafshë të egra (Tiere, jo Haustiere).
7. Si mohohet fjalia 'Er ist hier' (Ai është këtu)?
'nicht' vendoset menjëherë para fjalës/pjesës që mohon — këtu para 'hier'.
8. Cilët janë mbiemrat që përshkruajnë mjetet e punës 'Hammer', 'Säge' dhe 'Holzfeile' te teksti?
Der Hammer ist schwer, die Säge ist scharf, die Holzfeile ist lang.
9. Si formohet forma urdhërore e respektit (me 'Sie') nga folja 'hören' (dëgjoj)?
Forma urdhërore me 'Sie' vendos foljen (në formën infinitive/bazë) para 'Sie': Hören Sie bitte!
10. Çfarë do të thotë shprehja 'es gibt'?
'es gibt' është shprehje fikse me kuptimin 'ka/ekziston' — Gibt es noch andere Tiere? Doch, es gibt noch andere Tiere.
Ushtrimi 1. Zgjedho plotësisht foljen "haben" dhe foljen "sein" në të tashmen, për të gjitha vetat (ich, du, er/sie/es, wir, ihr, sie/Sie). Shkruaji krahas njëra-tjetrës për t'i krahasuar.
Shfaq përgjigjen
haben: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben. sein: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind.
Ushtrimi 2. Përgjigju me fjali të plota, si te modeli "Ist der Mann aus Tirana? — Ja/Nein...": (a) Sind die Schüler fleissig? (b) Bist du fleissig? (c) Ist das Kind faul? Jep një përgjigje pohore dhe një mohore për secilën.
Shfaq përgjigjen
(a) Ja, die Schüler sind fleissig. / Nein, die Schüler sind nicht fleissig. (b) Ja, ich bin fleissig. / Nein, ich bin nicht fleissig. (c) Ja, das Kind ist faul. / Nein, das Kind ist nicht faul.
Ushtrimi 3. Rendit të paktën 4 kafshë që janë "Haustiere" (shtëpiake) dhe të paktën 3 kafshë që janë vetëm "Tiere" (jo shtëpiake), duke përdorur fjalorin e mësimit. Shpjego shkurt dallimin me fjalët e tua.
Shfaq përgjigjen
Haustiere: das Pferd, die Ziege, der Esel, das Lamm (edhe das Schwein, der Ochs(e), die Kuh, der Hund). Tiere (jo shtëpiake): der Bär, der Löwe, die Maus, der Fuchs. Dallimi: "Tier" është kafshë në kuptimin e gjerë (përfshin edhe të egrat), ndërsa "Haustier" është vetëm kafshë e zbutur që jeton pranë njeriut.
Ushtrimi 4. Übungen 1 — "Lesen Sie laut!" (Lexoni me zë të lartë). Lexo me zë të lartë dhe përkthe dialogun: A: Peter, hast du eine Kamera? B: Natürlich habe ich eine Kamera. A: Hast du auch einen Farbfilm? Warum fragst du? B: Ja, auch einen Farbfilm. A: Ich habe keine Kamera und keinen Farbfilm. Aber ich habe eine Freundin. Bitte, fotografiere sie!
Shfaq përgjigjen
A: Peter, a ke një kamera? B: Sigurisht që kam një kamera. A: A ke edhe një film me ngjyra? Pse pyet? B: Po, edhe një film me ngjyra. A: Unë s'kam as kamera as film me ngjyra. Por kam një mikeshë. Të lutem, fotografoje atë!
Ushtrimi 5. Übungen 1 (vazhdim) — Ndërto përgjigje sipas modelit "Kommt Peter heute? (Monika und Eva) → Nein, er hat heute keine Zeit, aber Monika und Eva haben Zeit" për secilën nga këto: Kommt Eva heute? (Frank und Jan) / Kommt Frau Schulz heute? (Monika) / Kommt Herr Heller heute? (Herr Müller) / Kommen die Schüler heute? (Studentinnen) / Kommen Hans und Rolf heute? (Peter)
Shfaq përgjigjen
Nein, sie hat heute keine Zeit, aber Frank und Jan haben Zeit. / Nein, sie hat heute keine Zeit, aber Monika hat Zeit. / Nein, er hat heute keine Zeit, aber Herr Müller hat Zeit. / Nein, sie haben heute keine Zeit, aber die Studentinnen haben Zeit. / Nein, sie haben heute keine Zeit, aber Peter hat Zeit.
Ushtrimi 6. Übungen 2 — "Ergänzen Sie ‚haben'!" (Plotësoni foljen "haben"). Plotëso zbrazëtirat me formën e saktë të "haben": A: ... du Zeit? B: Nein, ich ... Unterricht. A: Wann ... du Unterricht? B: Um 3 Uhr. A: Bis wann ... du Unterricht? B: Bis 5 Uhr. A: ... du dann Zeit? B: Nein, ich besuche heute Monika. Sie ... Geburtstag.
Shfaq përgjigjen
A: Hast du Zeit? B: Nein, ich habe Unterricht. A: Wann hast du Unterricht? B: Um 3 Uhr. A: Bis wann hast du Unterricht? B: Bis 5 Uhr. A: Hast du dann Zeit? B: Nein, ich besuche heute Monika. Sie hat Geburtstag.
Ushtrimi 7. Übungen 3 — "Lernen Sie!" (Mësoni). Lexo dhe përkthe fjalitë: Das Haus hat ein Dach und das Zimmer hat eine Decke. Der Topf hat einen Deckel. Der Text hat viele Wörter. Hast du heute Unterricht? Natürlich, habe ich Unterricht. Und du? Ich habe keinen Unterricht. Herr Lehrer hat keine Zeit und kommt nicht.
Shfaq përgjigjen
Shtëpia ka një çati dhe dhoma ka një tavan. Tenxherja ka një kapak. Teksti ka shumë fjalë. A ke mësim sot? Sigurisht, kam mësim. Po ti? Unë s'kam mësim. Zoti mësues s'ka kohë dhe nuk vjen.
Ushtrimi 8. Übungen 4 — "Lesen Sie laut!" (kafshët). Emërto dhe lexo me zë të lartë fjalorin e kafshëve nga vizatimet: der Vogel, das Schwein, die Kuh, der Ochs(e), der Hund, das Huhn, der Hase, der Bär. Pastaj përgjigju pyetjes: "Ist das der Hahn oder das Huhn?"
Shfaq përgjigjen
der Vogel = zog, das Schwein = derr, die Kuh = lopë, der Ochs(e) = ka, der Hund = qen, das Huhn = pulë, der Hase = lepur, der Bär = ariu. Përgjigje shembull: "Das ist das Huhn." (Kjo është pula.) ose "Das ist der Hahn." (Ky është gjeli), sipas figurës.
Ushtrimi 9. Übungen 4 (vazhdim) — Lexo pasazhin dhe përgjigju: "Der Fuchs ist ein Tier. Gibt es noch andere Tiere?" dhe "Das Pferd ist ein Haustier. Gibt es noch andere Haustiere?" Rendit kafshët (Tiere) dhe kafshët shtëpiake (Haustiere) të përmendura te teksti, dhe përgjigju pyetjes hapur "Ist die Katze auch ein Haustier?"
Shfaq përgjigjen
Doch, es gibt noch andere Tiere: der Bär, der Löwe, der Hase, die Maus (kafshë të tjera janë: ariu, luani, lepuri, miu). Doch, es gibt noch andere Haustiere: das Schwein, der Ochs(e), die Kuh, der Hund, die Ziege, der Esel, das Lamm (kafshë shtëpiake të tjera: derri, ka, lopa, qeni, dhia, gomari, qengji). "Ist die Katze auch ein Haustier?" — Ja, die Katze ist auch ein Haustier (Po, edhe macja është kafshë shtëpiake) — pyetje e hapur për diskutim.
Ushtrimi 10. Übungen 4 (vazhdim) — Lexo dhe përkthe fjalitë përshkruese: Das Pferd ist gross. Das Lamm ist klein. Das Pferd ist hier. Das Lamm ist dort. Der Esel ist gross. Die Ziege ist klein. Die Ziege ist dort. Der Esel ist hier. Das Pferd und der Esel sind gross. Das Lamm und die Ziege sind klein.
Shfaq përgjigjen
Kali është i madh. Qengji është i vogël. Kali është këtu. Qengji është atje. Gomari është i madh. Dhia është e vogël. Dhia është atje. Gomari është këtu. Kali dhe gomari janë të mëdhenj. Qengji dhe dhia janë të vegjël.
Ushtrimi 11. Lexo dhe përkthe fjalinë me mjetet e punës: "Der Hammer ist schwer, die Säge ist scharf, die Holzfeile ist lang." Emërto edhe mjetin e tretë të treguar në figurë: der Hobel.
Shfaq përgjigjen
Çekiçi është i rëndë, sharra është e mprehtë, lima e drurit është e gjatë. der Hobel = zdrukth.
Ushtrimi 12. Übungen 5 — "Antworten Sie!" (Përgjigjuni). Sipas modelit "Ist der Mann aus Tirana? — Ja, der Mann ist aus Tirana. / Nein, der Mann ist aus Korça.", jep një përgjigje pohore dhe një mohore për secilën: Sind die Schüler fleissig? / Bist du fleissig? / Ist das Kind faul?
Shfaq përgjigjen
Sind die Schüler fleissig? — Ja, die Schüler sind fleissig. / Nein, die Schüler sind nicht fleissig. Bist du fleissig? — Ja, ich bin fleissig. / Nein, ich bin nicht fleissig. Ist das Kind faul? — Ja, das Kind ist faul. / Nein, das Kind ist nicht faul.
Ushtrimi 13. Übungen 6 — "Lernen Sie!" (urdhërat e klasës). Mëso përmendësh dhe përkthe shprehjet: Vielen Dank! Bitte sehr! Alle, bitte! Antworten Sie! Auf Wiedersehen! Fragen Sie! Hören Sie bitte! Noch einmal bitte! Lernen Sie die Vokabeln! Wiederholen Sie die Lektion 1! Schreiben Sie die Hausaufgabe (die Übung Seite 3)!
Shfaq përgjigjen
Faleminderit shumë! Ju lutem shumë! Të gjithë, ju lutem! Përgjigjuni! Mirupafshim! Pyesni! Dëgjoni ju lutem! Edhe një herë ju lutem! Mësoni fjalët e reja! Përsërisni mësimin 1! Shkruani detyrën e shtëpisë (ushtrimin faqe 3)!
Detyrë shtesë. Shkruaj një dialog të shkurtër (6-8 rreshta) mes dy personazheve, duke përdorur: (1) zgjedhimin e "haben" ose "sein" të paktën 3 herë, (2) të paktën një fjali pyetëse Ja/Nein me inversion, (3) të paktën 2 emra kafshësh nga fjalori i mësimit, dhe (4) të paktën një formë urdhërore me "Sie".
Shfaq përgjigjen
Shembull i pjesshëm: A: Hast du ein Haustier? B: Ja, ich habe einen Hund und eine Katze. Sind sie fleissig? (duke qeshur) Nein, sie sind faul! A: Ist der Hund gross oder klein? B: Er ist klein, aber laut. A: Hören Sie bitte, wie er bellt! (Struktura e plotë varet nga kreativiteti i nxënësit — qëllimi është kombinimi natyror i elementeve të mësuara.)